Bijna twee jaar geleden ging de Natuurbegraafplaats Weerterland open voor gebruik. Emiel, Nathalie en Jules Paquay waren daarvoor al zeven jaar bezig geweest met de voorbereidingen, regelgevingen en vergunningen. Vanaf de opening in mei 2024 bleek de belangstelling voor een natuurgraf groot. Veel mensen hebben een graf uitgezocht en vastgelegd, en ook hebben er al veel mooie begrafenissen en herbegravingen plaatsgevonden. Daarnaast hebben de eigenaren het afgelopen jaar hard gewerkt aan de verdere ontwikkeling van het gebied en uitbreiding van de faciliteiten.
Het prachtige gebied langs de Heihuisweg ademt rust en straalt sereniteit uit. De winterzon valt sfeervol door de takken van de hoge bomen en geeft de paden die omheind zijn met mos een vredig aanzicht. Al lopend door het bos benoemt Emiel het treffend: “Deze natuur heeft een heilzame invloed op de mens, die heel goed is voor ons welzijn. Ze biedt een oase van rust waar je nieuwe energie kunt opdoen. En om iedereen deze rust en sfeer te laten ervaren hebben we het gebied opengesteld om te wandelen. Zo kan iedereen op zijn eigen manier én moment voelen wat het bos met ze doet.”
Ontzorgen geeft rust
Nathalie licht toe waarom mensen kiezen voor een natuurbegraafplaats. “In de gesprekken die we met mensen hebben gehad en waarbij ze een plek in het bos hebben vastgelegd, bleek dat het praktische aspect een belangrijke rol speelt. Een graf op een gewone begraafplaats moet bijgehouden worden en na twintig jaar moeten nabestaanden kiezen of ze het grafrecht verlengen (en betalen) of het graf laten ruimen. Vaak is dat een heel lastige keuze voor nabestaanden.”
Op een natuurbegraafplaats is dat anders. Hier is het grafrecht voor het leven en worden graven nóóit geruimd. Daarnaast is er geen onderhoud, het is zelfs niet toegestaan. “Op het graf komt een natuurlijke en onbehandelde boomschijf te liggen waarbij de overledene of de nabestaanden zelf de inscriptie kunnen bepalen. Wij stellen deze ter beschikking en verzorgen ook de inscriptie. Het meest bijzondere is dat de plek waar mensen begraven willen worden vooraf is uit te zoeken en vast te leggen. We werken met GPS-trackers zodat de locatie in dit twaalf hectare grote gebied eenvoudig terug te vinden is. Al dit gemak in combinatie met de geweldige omgeving geeft de mensen die het geregeld hebben veel rust, en het feit dat het hun nabestaanden wat dit betreft volledig ontzorgt spreekt hen aan”, legt Nathalie uit.
Aangepast
Het afgelopen jaar is er ook verder gewerkt aan de ontwikkeling van het gebied. Waar de natuurbegraafplaats tot dusver toegankelijk was via een zandpad, is er inmiddels een vergunning verstrekt om de ingang rechtstreeks aan de Heihuisweg te maken. Emiel: “Verder is er volop gewerkt aan het rijpad en de parkeerplaatsen. Tevens is er een spanstructuur geplaatst, een soort van stretchtent. Een stijlvolle overkapping die vanuit de parkeerplaats uitmondt in de bosrand. Mocht het bij een uitvaart een keer slecht weer zijn dan biedt deze voorziening bescherming.”
“In het bos zijn ook bankjes en wegwijzers geplaatst, vervaardigd door ‘Weerterlandhout’. Hier werken gepensioneerde timmermannen uit Weert met hout dat in ons Weerterland is gerooid. Ik vind dat erg mooi, om lokaal hout hier een tweede leven te geven en deze inrichting past erg mooi in het gebied”, aldus Emiel.
Hij vervolgt vol enthousiasme: ”Ook ecologisch hebben we niet stilgezeten. Een groot bosgebied als dit vraagt voortdurend aandacht. In de afgelopen jaren is er al heel veel gebeurd. Dit is een zogeheten ’Goudgroen Natuurzone’ die een hoge beschermingsgraad heeft. Het valt direct onder de Natura 2000 en is dus de hoogste kwaliteit van natuur waarin begraven mag worden in Nederland. Grote veranderingen op het terrein moeten gemeld worden en gaan in overleg met onze ecoloog. Zo hebben we in het begin heel veel overwoekerende boomsoorten rigoureus gekapt en uitgedund. Nu zijn we bezig met de aanplant. Langs de open velden zijn inheemse struwelen gezet en worden oorspronkelijke glooiingen teruggebracht die ook in het bos aanwezig zijn.”
Mooi en functioneel tegelijk
“Op de hoek Kruispeelweg/Herenvennenweg is het gras zoveel mogelijk teruggedrongen om inheemse kruiden en bloemen te laten groeien. Hiervoor werken we samen met een zeer gespecialiseerd zadenbedrijf. Met hen hebben we ook vruchtdragende struwelen en struikgewassen aangeplant zodat er in de toekomst geen afrastering meer nodig is – waar mogelijk is deze al verwijderd”, vertellen de eigenaren.
“Op de akker langs het zandpad wordt voor het derde jaar mosterdzaad gezaaid, mede om stikstof op te nemen. Omdat het oog ook wat wil is dit vermengd met een inheems zaadmengsel, zodat het geheel een prachtig bloeiend weiland wordt. In het najaar komt hier een vijver; dankzij jonge bosaanplant gecombineerd met een geurig bloemenmengsel moet dit een ‘kraamkamer’ voor insecten worden. Het hele gebied is zeer de moeite waard om eens te bezoeken. Daarom is het overdag ook publiekelijk toegankelijk gemaakt”, zo vervolgen ze.
Nathalie: “Wat ook steeds vaker voorkomt is een herbegraving. Wanneer een van de partners van de overledene begraven ligt op een traditioneel kerkhof, willen kinderen hun ouders vaak ‘weer samenbrengen’. Het graf op het kerkhof laten we dan delven om beide personen vervolgens hier samen te begraven. Dat kan ook met urnen die hier ter aarde gesteld worden. Maar wat hier ook begraven wordt – kisten, urnen, manden of een wade – moet op natuurlijke wijze afbreekbaar zijn. Mensen zeggen dat het mooi is om op te gaan in de natuur. Een bijzondere vorm van duurzaamheid.”
Vrije keuze
Jules: “Wanneer mensen een rondleiding willen hebben en meer willen weten over de mogelijkheden kunnen ze een afspraak maken voor een persoonlijk gesprek. We hebben op de Nieuwe Markt een informatiekantoor ingericht waar privacy gewaarborgd is. Ook kunnen we afspreken om samen het gebied te bezoeken. Hier kunnen mensen dan later, in alle rust, een plek uitzoeken voor hun laatste rustplaats. Dat kan op een van de glooiingen in het bos, net bij een grote boom, bij een open stuk op het mos of juist achteraan aan het eind van een pad waar zelden iemand komt. In alle gevallen is er veel ruimte tussen de graven en hebben we ervaren dat een grafbezoek hier als heel rustgevend en prettig wordt ervaren.”
Emiel, Nathalie en Jules vinden het mooi werk om op deze manier een bijdrage te leveren aan de begrafenis en de rouwverwerking ervan. “De natuurbegraafplaats biedt de overledene én de nabestaanden rust in de prachtige Weerter natuur.”
