De gemeente heeft het verzoek om het Vastelaovendjmonument ‘De Naas’ op de Markt te verplaatsen afgewezen. Dit besluit volgt na een uitgebreid onderzoek naar mogelijke nieuwe locaties en de gevolgen daarvan.
Gebruik als kapstok
Het verzoek om De Naas te verplaatsen kwam op 14 december 2023 binnen bij de gemeente. Initiatiefnemers, waaronder optochtdeelnemers en kapellen, gaven aan dat het monument tijdens Vastelaovendj niet goed tot zijn recht komt. Het beeld staat dan vaak onder een tent en wordt volgens hen zelfs gebruikt als kapstok.
Volgens de initiatiefnemers doet dit afbreuk aan de betekenis van De Naas. Daarom pleitten zij voor een nieuwe plek op de Markt, waar het monument beter zichtbaar is en een meer ceremoniële rol kan krijgen tijdens festiviteiten.
Het Vastelaovendjmonument staat sinds 1985 bij De SooS op de Markt. In 1986 werd het eigendom van de gemeente Weert. Het beeld heeft sindsdien een vaste plek in de binnenstad en is uitgegroeid tot een herkenbaar symbool van de lokale vastelaovendj.
Onderzoek naar nieuwe locaties
Na het verzoek onderzocht de gemeente meerdere locaties. Initiatiefnemers droegen zelf onder meer Museum W en een plek op de Markt bij Brasserie D’Oude Markt aan. Ook andere locaties zijn bekeken om een volledig beeld te krijgen van de mogelijkheden.
Uit technisch onderzoek bleek dat verplaatsing van De Naas in principe mogelijk is. Zo zijn er geen grote belemmeringen gevonden bij het verwijderen van het monument op de huidige plek. De fundering kan worden uitgegraven en het beeld kan daarna worden verplaatst. Ook bleek uit een Boom Effect Analyse dat plaatsing bij de beoogde boom op de Markt technisch uitvoerbaar is, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.
Daarnaast is gekeken naar kabels en leidingen in de grond. Op de onderzochte locatie bij D’Oude Markt bleken deze nauwelijks een probleem te vormen. Eventuele bekabeling, zoals voor verlichting van bomen, kan worden verlegd. Ook past het monument binnen de regels van het omgevingsplan.
Voorkeur voor huidige locatie
Hoewel verplaatsing technisch mogelijk lijkt, adviseren meerdere partijen om De Naas op de huidige plek te laten staan. De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit noemt de bestaande locatie het meest geschikt. Volgens de commissie heeft deze plek minder ruimtelijke en praktische nadelen dan andere locaties.
De commissie vindt een nieuwe plek op de Markt wel voorstelbaar, maar wijst ook op mogelijke problemen. Denk aan verstoring van de omgeving, hinder voor evenementen en mogelijke schade aan bomen. Daarom blijft het advies om het monument niet te verplaatsen.
Veiligheid doorslaggevend
De belangrijkste reden voor de afwijzing is de veiligheid. De beoogde locatie (voor de bomen) op de Markt ligt op een plek waar tijdens evenementen weinig ruimte is. Volgens de gemeente ontstaat daar een vast obstakel als De Naas wordt geplaatst.
Tijdens grote evenementen zoals Vastelaovendj, de weekmarkt en de kermis is die ruimte juist nodig. Hulpdiensten moeten snel en veilig kunnen bewegen. Door het monument te plaatsen op een smalle doorgang kan de bereikbaarheid in gevaar komen. Dit risico weegt voor de gemeente zwaarder dan de voordelen van verplaatsing.
Uit aanvullende onderzoeken blijkt dat verplaatsing ook invloed heeft op de inrichting van evenementen. Zo kan het leiden tot minder ruimte voor kermisattracties, minder flexibiliteit op de weekmarkt en beperkingen bij andere activiteiten op de Markt.
Ook bezwaren rond boom en kosten
Naast veiligheid spelen ook andere factoren een rol. De nieuwe locatie ligt bij een boom, waarbij rekening moet worden gehouden met de wortels. De fundering van het monument vraagt om diepe graafwerkzaamheden. Daardoor kan schade ontstaan aan de stabiliteit van de boom.
Volgens het advies moet het monument minimaal twee meter van de stam worden geplaatst om schade te voorkomen. Dichterbij is niet haalbaar, omdat de fundering anders in de wortelzone komt te liggen.
Ook financieel zijn er bezwaren. Er is geen budget beschikbaar voor de verplaatsing. De kosten worden geschat op ongeveer 8.700 euro, exclusief eventuele vergunningen. Daarnaast moet de gemeente zelf verantwoordelijk blijven voor de uitvoering, onder meer vanwege aansprakelijkheid en technische eisen.
