In de Paterskerk in Weert is vrijdagavond het boek ‘Stromend verleden, bruisend heden – Zuid-Willemsvaart 1826–2026’ gepresenteerd. Burgemeester Raymond Vlecken van Weert en burgemeester Birgit Op de Laak van Nederweert waren daarbij aanwezig en ontvingen een exemplaar. De bijeenkomst vormde tegelijkertijd de feestelijke aftrap van de Open Monumentendag in Weert.
200 jaar Zuid-Willemsvaart
De Zuid-Willemsvaart bestaat dit jaar tweehonderd jaar. Tussen 1822 en 1826 liet koning Willem I het kanaal graven. Sindsdien raakte Weert nauw verbonden met de waterweg. Het kanaal bracht bedrijvigheid en veranderde in de loop van de tijd ook in een plek waar wordt gewandeld, gefietst en gevist, ook in Nederweert.
Burgemeester Birgit Op de Laak van Nederweert was vrijdagavond eveneens bij de bijeenkomst in de Paterskerk aanwezig en kreeg een exemplaar van het jubileumboek aangeboden.
Expositie in de Paterskerk
Tijdens de bijeenkomst werd ook de expositie Stromend verleden, bruisend heden – Zuid-Willemsvaart 1826–2026 geopend. Daarin komen verleden, heden en toekomst langs het kanaal samen.
De tentoonstelling besteedt onder meer aandacht aan de bedrijvigheid langs de Zuid-Willemsvaart. Daarbij loopt het verhaal van vroegere scheepswerven en meelfabrieken tot haventerminal De Kempen en de moderne bedrijventerreinen.
Historische foto’s uit de periode van 1890 tot 1990 worden gecombineerd met beelden van nu. Ook zijn er voorwerpen te zien die door familiebedrijven langs het water beschikbaar zijn gesteld.
Families droegen materiaal aan
Tijdens de presentatie werd stilgestaan bij de vele mensen die materiaal beschikbaar hebben gesteld voor de tentoonstelling en het boek. Verschillende families en familiebedrijven droegen voorwerpen, foto’s en ander historisch materiaal aan.
Daarbij werd ook aangegeven dat een expositie over tweehonderd jaar Zuid-Willemsvaart nooit helemaal compleet kan zijn. Langs het kanaal vestigden zich in de loop der jaren veel bedrijven en aan de waterweg zijn talloze verhalen verbonden.
Een deel daarvan kreeg een plek in de tentoonstelling. De bijdragen van families maakten het mogelijk om naast de grote historische ontwikkelingen ook materiaal uit de geschiedenis van bedrijven en mensen langs het kanaal te laten zien.
Hulp van gemeentearchief
Ook het gemeentearchief leverde een bijdrage aan de totstandkoming van de expositie. Tijdens de bijeenkomst werd het archief bedankt voor de ondersteuning bij het samenstellen van de panelen en het beschikbaar stellen en vinden van historisch beeldmateriaal.
Voor zowel de tentoonstelling als het boek kon daardoor uit verschillende historische fotocollecties worden geput. Het boek bevat eveneens veel beeldmateriaal over het kanaal en de omgeving ervan.
Kanaal veranderde met de tijd mee
De Zuid-Willemsvaart veranderde in de afgelopen tweehonderd jaar sterk van karakter. De Zuid-Willemsvaart zorgde voor bedrijvigheid en kreeg daarnaast steeds meer betekenis voor recreatie.
De geschiedenis van het kanaal sluit daarmee aan bij het landelijke thema van Open Monumentendag 2026: Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid. Weert koos binnen dat landelijke thema voor 200 jaar Zuid-Willemsvaart als lokale invalshoek.
Aftrap Open Monumentendag
De bijeenkomst in de Paterskerk vormde de aftrap van de Open Monumentendagen op zaterdag 12 en zondag 13 september. Landelijk werd in 2026 de veertigste editie van Open Monumentendag gehouden.
In Weert openen gedurende het weekend verschillende monumenten hun deuren. De geschiedenis van de Zuid-Willemsvaart komt daarbij op meerdere plaatsen terug. De expositie in de Paterskerk vormt een van de onderdelen van het programma.
Open Monumentendag Weert 2026 is een samenwerking van Weert Marketing, de gemeente Weert en het comité Open Monumentendag Weert.
Een fotobijdrage van Carlo van Hout en Theo Van de Winkel
