In 1892 vond een ingrijpende verandering plaats in het gebied dat we nu kennen als Budel-Dorplein. De zinkfabriek was er al, maar er kon nog niemand wonen. Op papier was al uitgetekend hoe het dorp er qua indeling en bebouwing uit zou komen te zien.
In totaal waren er elf straten gepland met woningen die in Waalse stijl gebouwd zouden worden. In Luik en Frankrijk stonden al vergelijkbare huizen: de zogeheten Carré Mulhousien-woningen. Dit waren split-levelwoningen: vier onder één kap, met de achterzijden tegen elkaar gebouwd.
Van de elf geplande straten werden er uiteindelijk slechts drie daadwerkelijk bebouwd. Deze kregen na verloop van tijd de namen van twee grote geldschieters: de heren Liedekerke en Sepulchre. De derde straat werd vernoemd naar de patroonheilige van de timmerlieden en arbeiders in het algemeen: Sint-Joseph. Elk gezin kreeg een eigen huis met een grote tuin, voorzien van stromend water en elektriciteit. Deze woningen waren bestemd voor de mensen die in de fabriek werkten.
Tegenover de fabriek werden woningen gebouwd voor het hogere personeel. Deze huizen hadden een iets andere bouw, maar waren eveneens in Waalse stijl opgetrokken. Verschillende van deze woningen hebben tegenwoordig de status van rijks- of gemeentelijk monument.
Voor vrijgezellen was er aanvankelijk geen onderdak. Daarom werd in 1896 Hotel St. Joseph gebouwd. Dit indrukwekkende gebouw, met carré-renaissance- en neogotische kenmerken, had een omvang van 72 bij 82 meter en was grotendeels onderkelderd.
Alle voorzieningen werden hier ondergebracht, zoals een groot gezellenhuis met café en restaurant. Het beheer van dit gebouw werd toevertrouwd aan de zusters van de H. Carolus Borromeus uit Nancy. In het complex bevonden zich onder andere een pension, wasserij, bakkerij, ziekenzaal, pensionaat, school en ontspanningszaal. Deze laatste stond in de wijde omgeving bekend om haar uitstekende akoestiek.
Rondleiding door historisch Dorplein
Veel van deze bijzondere verhalen worden verteld door de cicerones: deskundige gidsen die rondleidingen verzorgen in Budel-Dorplein. Wil je dit historische dorp zelf ontdekken? Kom dan zondag 22 februari 2026 om 14.00 uur weer naar gemeenschapscentrum De Schakel aan de Sint Barbaraweg 1 in Budel-Dorplein. Enthousiaste cicerones staan klaar om je rond te leiden. De rondleiding zal circa 2 tot 2,5 uur duren en is rolstoel- en rollatorvriendelijk.
Praktische informatie over de rondleiding
- Datum: zondag 22 februari 2026
- Aanvang: 14.00 uur
- Locatie: gemeenschapscentrum De Schakel aan de Sint Barbaraweg 1 in Budel-Dorplein
- Kosten: €2,00, aanmelden is niet nodig. Kinderen tot 12 jaar mogen gratis meedoen.
Wil je met familie, buurt of vereniging een aparte rondleiding? Maak dan een afspraak met coördinator Wim Cremers via telefoon +31 6 2296 1675 of e-mail ciceronesdorplein@gmail.com.
