Budel-Dorplein – Meer dan 1500 mensen bezochten de Open Dag van Nyrstar Budel (de zinkfabriek) op zaterdag 24 september 2022. Zo ook Albert met z’n vrouw en buurman Guido Geven. Guido heeft vijftig jaar bij de zinkfabriek gewerkt. “Met heel veel plezier. Op mijn vijftiende ging ik al met zijn vader mee naar de fabriek. Achterop de fiets.”
Kijken
Bij de poort verzamelt zich een groep van zo’n 25 mannen. Ze zijn van de buurtvereniging Schoordijk in Budel. “Vandaag is onze boysday. Het leek ons leuk om met de mannen een kijkje in de fabriek te nemen. We willen zien wat er gebeurt en de kans is groot dat we veel bekenden tegenkomen”, lacht Jos Beerten.
Rondleiding
De dag begint druilerig, maar gaandeweg klaart het op. Na het scannen van de QR-code ontvang je een veiligheidsbril en helm. Veiligheid en gezondheid zijn belangrijk. Vervolgens wijst de goed aangeven route je de weg over het mega grote terrein. Op verschillende plekken staan vrijwilligers, die vertellen over een bepaald aspect. Aan het maken van hoogwaardig zink gaan heel wat ingewikkelde processen vooraf. Zoals: roasting, loging, elektrolyse, smelten en gieten.
Vertrouwen
Bijzonder is dat tijdens de Open Dag de productie stilligt door de hoge energieprijzen. “Iets wat in de 130-jarige geschiedenis van de zinkfabriek nog nooit eerder is gebeurd”, vertelt Henk Leendertse, General Manager van Nyrstar Budel. “Er worden nu vooral onderhoudswerkzaamheden verricht en medewerkers volgen opleidingen om goed voorbereid te zijn op de toekomst.” Bij het rondlopen valt op hoeveel vertrouwen medewerkers en bezoekers in de fabriek hebben. “Het door laten gaan van het honderddertigjarige jubileum en de Open Dag geeft rust. Zodra het kan, starten we weer op”, aldus de directeur. Hij legt uit dat er geen leven is zonder zink. Als mens hebben we het nodig, maar het zit ook in veel producten. Zoals duurzaamheidstechnologieën. “Zink heb je nodig om te kunnen verduurzamen.”
Generaties
Halverwege de rondleiding komen we de heer Laans met zijn zoon en kleinzoon tegen. Laans heeft tweeënveertig jaar bij Nyrstar gewerkt. Trots vertelt hij over die tijd. Zijn zoon en kleinzoon werken ook bij Nyrstar. “Het komt vaker voor dat meerdere generaties bij de zinkfabriek werken en een hart van zink hebben”, vertelt Jasper van Zon, Global Head of Corporate Affairs.
Virtuele superbatterij
Nyrstar Budel verbruikt 150 MW. Net zoveel stroom als de stad Eindhoven of Groningen. Op het vlak van duurzaamheid zijn de afgelopen decennia grote stappen gezet. Het zinkproductieproces is al tientallen jaren nagenoeg volledig geëlektrificeerd, waardoor er vrijwel geen CO2 wordt uitgestoten. De fabriek draait voor 100% op groene energie. In de toekomst kan de fabriek fungeren als een virtuele superbatterij. Wanneer er veel wind en zon is, kan de productie tijdelijk worden verhoogd en als er geen wind en zon is, worden verlaagd. “We slaan de energie niet op in een batterij. We zijn de batterij en stoppen de energie in de zinkblokken. We kunnen flexibeler met energie omgaan en als buffer worden gebruikt bij de netcongestie”, aldus Henk Leendertse.
Groen
Nyrstar is partner in het naastgelegen Solar Park Budel en heeft biologische waterzuiveringsinstallaties. Ook aan de natuur wordt gedacht. Volgens vogelaar Wil Beeren zijn er wel zestig verschillende soorten vogels in het gebied. Al zesentwintig jaar vangt hij er vogels om te ringen. Eén vogel vloog wel er ver weg. “De koperwiek die ik in 2012 heb geringd, vloog helemaal naar Perm in Rusland: 3269 km.”
Voordat de bezoekers naar huis gaan, is er koffie en vlaai en kunnen ze bij de kraampjes informatie krijgen of meedoen met kleine activiteiten. Ook het Summa College uit Eindhoven staat er. “Liefst veertig leerlingen van ons leren hier in de praktijk.” In Cantine Theater wordt het audiospektakel ‘Acoustic Life of Zinc’ vertoond.
Bezoeker Ben Brugman heeft genoten van de Open Dag. Meer dan 50 jaar werkte hij bij de zinkfabriek, waarvan hij twintig jaar in de Ondernemersraad zat. “Ik heb een mooie en leuke tijd gehad. Rolde van de ene baan in de andere en heb zo de hele fabriek doorlopen.”
Een bijdrage van Arjanne van Voorst
