Weerterbos & Laarderheide: visie voor natuur, water en landgebruik

Waterloop Oude Graaf in het Weerterbos

Waterschap Limburg is de laatste maanden met verschillende partijen bezig geweest met het opstellen van een gebiedsvisie voor het gebied Weerterbos en Laarderheide, tussen Maarheeze en Weert. De visie brengt de opgaven in het gebied in samenhang in beeld en schetst een mogelijke ontwikkelkoers voor het Weerterbos en haar omgeving. Deze visie heeft het waterschap nu aangeboden aan de Provincie Limburg omdat de visie gebiedsoverstijgend is en verder gaat dan alleen het waterbeheer. Onderdeel van de visie is ook de herinrichting van watergang ‘Oude Graaf’. Waterschap Limburg is al gestart met het onderzoek naar de herinrichting van deze watergang, die momenteel door het gebied stroomt.

Gebiedsvisie Weerterbos & Laarderheide is tot stand gekomen uit initiatief van het Waterschap Limburg. Samen met Waterschap De Dommel, gemeente Weert, gemeente Nederweert, Natuurmonumenten, Limburgs Landschap, Bosgroep Zuid, de Limburgse Land- en Tuinbouwbond en de provincie Limburg is nagedacht over de toekomstige inrichting van het gebied.

Dagelijks bestuurder Arnold Jansen (Waterschap Limburg) legt verder uit: “In de routekaart staan maatregelen die op korte en (middel-)lange termijn opgepakt kunnen worden om het gebied te ontwikkelen. Deze gebiedsvisie is niet vastomlijnd, maar een richting die we gezamenlijk op willen gaan. Ik ben trots dat we deze stappen hebben gezet.”

Natuur, water en landgebruik in de drie schillen

De gebiedsvisie bundelt doelen en opgaven in het gebied in drie overkoepelende thema’s; natuur, water en landgebruik. De thema’s zijn uitgewerkt in drie ‘schillen’. De eerste schil noemen we ‘florerend Weerterbos Waterbos’ en raakt het Natura2000-gebied Weerter- en Budelerbergen en Ringselven. Natuurherstel door het tegengaan van verdroging is in deze schil leidend.

Schil twee, tussen stad en natuurgebied, is geschikt voor agrarisch gebruik. Samen met de sector willen we kijken naar de toekomst en de samenhang met het water- en natuursysteem. Deze schil noemen we ‘toekomstbestendig agrarisch gebied’.

In het stedelijk gebied van Weert en Nederweert staat klimaatadaptieve inrichting hoog op de agenda. Dit betekent dat we rekening moeten houden met extreme weersomstandigheden, zoals tijdens piekbuien of droge periodes. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden voor het afkoppelen van hemelwaterafvoeren én het aanleggen van wadi’s, groene daken en groenelementen. Water kan daardoor beter infiltreren, wat goed is voor het herstel van het grondwater. Het groen brengt juist weer verkoeling in de warme periodes. We noemen deze schil ‘klimaatadaptief stedelijk gebied’.

In het gebied komen vele opgaven bij elkaar. Omdat deze verder gaan dan alleen het waterbeheer vragen wij de Provincie Limburg een coördinerende rol te pakken in de aanpak van de opgaven en roepen wij onze gebiedspartners op er samen een succes van te maken.

Aanpak Oude Graaf

Meerdere maatregelen uit de gebiedsvisie en de routekaart leiden tot verbetering van het gebied. De taak voor het uitvoeren van de watermaatregelen ligt bij het waterschap. De Oude Graaf stroomt nu nog door het Weerterbos. Het idee is om de Oude Graaf te verleggen en zo de verdroging van het Weerterbos tegen te gaan. Ook de optimalisatie van de regenwaterbuffers Laarderheide en de inlaat van water uit de Zuid-Willemsvaart gaat het waterschap onderzoeken.