De schapensmokkel van Bolle Jan via de Duitse Doodendraad en andere lang vergeten ‘grens-gevallen’ komen op zondag, 17 december aan bod tijdens gegidste erfgoedtochten vanaf Natuurpunt Smeetshof, net op de grens tussen Bocholt en Weert.

Op de natuurrijke grens tussen Weert en Bocholt liggen op zeer korte afstand diverse, nagenoeg vergeten grensrelicten. Zoals de restanten van de voormalige Weertbeek, vanaf 1296 de levensader van de stad Weert. Voormalige smokkelcafés die in de nachtelijke uren veel heimelijk grensverkeer op de been brachten. Of de Bocholter Graven, een 600 jaar oud stelsel van grachten en landweren, aangelegd werd om een einde te maken aan de passage van rondtrekkend legervolk en grenstwisten tussen het Graafschap Loon en het AbdisdomThorn.

Schapensmokkel

Grenzen verlegd

Hier op de grens tussen de droge hei en de waterrijke moerassen zijn eeuwenlang de nodige grenzen getrokken, veranderd, overgestoken en verlegd. Door bewoners, handelaren en legers aan weerszijde van de streep. Vanwege het gemeenschappelijk gebruik van het hout, de turf, bloedzuigers en het heyen en weyen van vee. Vanwege het stromend water voor de Weerter grachten. Maar later ook om een einde te maken aan de wateroverlast en de vele gevallen van moeraskoorts. Maar vooral ook vanwege de mogelijkheden tot ruil en ‘handel’: de ‘kleine en de grote, georganiseerde smokkel’

Smokkel en ruil

Naast de historische spanning van de grens (2000 volt!) is er ook aandacht voor de conflicten en de vriendschappen die hier gevierd werden. Weinig mensen kennen nog de verhalen over de aanwezige grensrelicten in dit doorgangsgebied. Een ondoordringbaar moeras waar turfstekers, stropers, smokkelaars en vluchtelingen de paden en doorgangen als geen ander kenden. In de jaren twintig van de vorige eeuw was de boerderij, winkel en de uitspanning van Bij Fiel’ een veelvuldig bezochte plek. Door mensen die wat wilden ruilen en met smokkelwaar kwamen en gingen. Volgens sommigen was ‘bij Fiel of Cyrenaica, zoals de hier gelegerde Duitse soldaten het noemden’, aan de rand van het moerassig Wijffelterbroek ooit ‘het best lopend café van Bocholt’. De kleinzoon van ‘Fiel zal enkele ‘grensgevallen’ uit de doeken doen.

De erfgoedtochten vertrekken om 9.30 en 13.30 uur. Deelname gratis. Laarzen of waterdichte schoen is een must. Natuurpunt Smeetshof ligt aan de grens (Bocholterweg – Weerterweg).